Phân biệt báo giá thật và báo giá mồi

Báo giá mồi là báo giá cố tình thấp để trúng, rồi bù lại bằng phát sinh, bằng vật liệu kém hơn, hoặc bằng những hạng mục "chưa bao gồm". Nó hiếm khi chứa con số sai — nó chỉ im lặng đúng chỗ.

Sáu dấu hiệu nào cho thấy đây là báo giá mồi?

1. Ít dòng bất thường

Báo giá thật cho một căn hộ thường 25–50 dòng. Báo giá 8 dòng gộp kiểu "trọn gói phòng khách: 60 triệu" là chưa bóc — và cái chưa bóc thì sau này muốn hiểu sao cũng được.

2. Không ghi khối lượng

Mỗi dòng phải có đơn vị và khối lượng: tủ bếp — md — 3,6. Chỉ có tên việc và tiền thì lúc nghiệm thu không có gì để đối chiếu.

3. Vật tư mô tả chung chung

"Gỗ công nghiệp loại tốt", "phụ kiện nhập khẩu", "sơn cao cấp" — không có hãng, không có mã, không có độ dày. Chữ "loại tốt" không ràng buộc ai cả.

4. Cuối trang có dòng "chưa bao gồm"

Đọc kỹ dòng đó. Thường gồm: tháo dỡ, vận chuyển lên tầng, sơn lại tường, điện nước phát sinh, vệ sinh cuối. Cộng đủ lại có khi bằng 20% giá trị hợp đồng.

5. Rẻ hơn mặt bằng trên 30%

Rẻ hơn chút thì bình thường. Rẻ hơn một phần ba mà cùng phạm vi, cùng vật liệu thì phần chênh đó phải nằm ở đâu đó.

6. Giục ký, hạn chót giả

"Giá này chỉ áp dụng trong tuần" là kỹ thuật bán hàng, không phải cách làm nghề. Gỗ và nhân công không giảm giá theo giờ.

Bài kiểm tra 3 phút

Gửi lại cho họ đúng ba câu:

1. "Báo giá này đã gồm tháo dỡ, vận chuyển và vệ sinh cuối chưa?"

2. "Ván dùng loại nào, hãng nào, dày bao nhiêu? Phụ kiện hãng nào?"

3. "Nếu khối lượng thực tế nhiều hơn thì tính theo trọn gói hay theo đơn giá?"

Người báo giá thật trả lời trong vài phút vì họ đã tính rồi. Người báo giá mồi sẽ trả lời vòng vo hoặc hẹn "để em kiểm tra lại" — vì trả lời thẳng là mất lợi thế giá.

So sánh cho công bằng

Muốn so được thì cả ba bên phải báo trên cùng một bảng khối lượng do bạn đưa ra. Để mỗi bên tự bóc thì bạn đang so ba thứ khác nhau, và bên bóc thiếu nhất sẽ luôn rẻ nhất.

Đây cũng là lý do nên có bảng dự toán trước khi đi hỏi giá — không phải để ép giá, mà để so được.

Có cùng một bảng gửi cho mọi nhà thầu thì báo giá mới so được theo từng dòng.

Dựng bảng khối lượng trước khi hỏi giá

Câu hỏi thường gặp

Báo giá rẻ hơn 30% có chắc là báo giá mồi không?

Không chắc, nhưng đáng hỏi lại. Rẻ hơn chút là bình thường — mỗi đội có mối vật tư khác nhau. Nhưng rẻ hơn một phần ba mà cùng phạm vi, cùng vật liệu thì phần chênh đó phải nằm ở đâu đó: hoặc vật tư khác loại, hoặc có hạng mục chưa bóc, hoặc sẽ tính thêm khi làm. Cứ hỏi thẳng ba câu ở phần trên là biết.

Báo giá bao nhiêu dòng thì đủ chi tiết?

Với một căn hộ, báo giá thật thường có từ 25 đến 50 dòng. Con số này không phải quy định, mà là hệ quả của việc bóc tách đủ: mỗi hạng mục một dòng, có đơn vị và khối lượng. Báo giá 8 dòng gộp kiểu "trọn gói phòng khách" là chưa bóc — và cái chưa bóc thì sau này muốn hiểu sao cũng được.

Làm sao so được ba báo giá khi mỗi bên bóc một kiểu?

Không so được, và đó chính là vấn đề. Muốn so thì cả ba bên phải chào trên cùng một bảng khối lượng do bạn đưa ra. Để mỗi bên tự bóc thì bạn đang so ba thứ khác nhau, và bên bóc thiếu nhất sẽ luôn rẻ nhất.

Nhà thầu nói "giá này chỉ áp dụng trong tuần" thì sao?

Đó là kỹ thuật bán hàng, không phải cách làm nghề. Gỗ và nhân công không giảm giá theo giờ. Một báo giá tính đúng thì tuần sau vẫn đúng — trừ khi vật tư có biến động thật, và khi đó nhà thầu sẽ nói rõ là biến động ở hạng mục nào.